Leke Tedavisi

Vücudumuzda ve özellikle yüzümüzde çeşitli nedenlerle cilt lekeleri oluşabilir. Normal cilt renginden daha koyu ve belirgin olan bu lekeler sağlığı tehdit etmez; ancak estetik kaygılara ve bazı kişilerde sosyal yaşamı etkileyen psikolojik rahatsızlıklara yol açabilir. Cilde rengini veren pigment melanindir; melaninin belirli bölgelerde fazla miktarda birikmesi leke oluşumuna neden olur. Lekelerin bir kısmı ergenlikte, bir kısmı yaşlanmayla, bir kısmı doğuştan, bir kısmı da dış etkenler ve güneşin cilde verdiği hasarla ortaya çıkar.

Lekelenmenin en önemli nedeni güneşin ultraviyole (UV) ışınlarıdır. Melanin, cilde renk vermenin yanında cilt altı dokuları UV ışınlarından korur. Bu nedenle yoğun UV maruziyeti ya da yıllar içindeki birikim, genetik olarak yatkın kişilerde lekelenmeye yol açabilir. Gebelik, bazı ilaçlar, bazı hastalıklar ve kozmetikler de ışık hassasiyetini artırarak lekelenmeye neden olabilir.

Cosmelan ve Dermamelan, leke tedavisinde kullanılan etkili yöntemlerden biridir. Deride melanin üretimini enzimatik düzeyde baskılayarak aşırı üretimin önüne geçer; oluşmuş lekeler soyulma (peeling) ile atılırken tedavi süresince baskılama devam ettiğinden melanin üretimi de dengelenir. Trikloroasetik asit (TCA) ve diğer soyucu asitleri içermediği için yan etki riski oldukça düşüktür; diğer peeling yöntemlerine göre çok daha az rahatsızlık verir.

Ciltte genellikle kızarıklık ve hafif soyulma görülür; hassas ciltlerde ödem de oluşabilir. Hafif lekelerde ve anti-aging amaçlı Cosmelan, yoğun lekelerde ve daha yoğun anti-aging isteyenlerde Dermamelan tercih edilir. Hangi tedavinin uygulanacağına cilt muayenesinden sonra karar verilir. En sık yüz, boyun, dekolte ve el sırtlarına uygulanır; diğer vücut bölgelerine de uygulanabilir.

Tedavinin en önemli basamağı güneşten korunmaktır. Uygulamalar tamamlandıktan sonra da gündüzleri yüksek koruma faktörlü güneş kremi, özellikle yaz aylarında akşamları leke açıcı bir krem kullanılmaya devam edilmelidir. Korunma önlemlerine dikkat edilmediğinde lekelerin tekrarlayabileceği unutulmamalıdır.

Leke çeşitleri:

• Melazma (kloazma, hamilelik maskesi): Doğum kontrol hapı veya hamilelikteki hormonal değişikliklere bağlı; alın, burun, yanak, dudak üstü ve çenede görülür.
• Foto-alerjik reaksiyonlar: Bazı ilaç ve kozmetiklerin UV duyarlılığını artırmasıyla oluşan lekeler.
• Güneş ve solaryum lekeleri: Genetik yatkınlık veya artan hassasiyetle güneşe bağlı gelişen lekeler.
• Çil (frekel): Doğuştan var olan, güneşli mevsimlerde belirginleşip kışın solan açık veya koyu kahve lekeler.
• Solar lentigo (yaşlılık lekeleri): Yıllar içinde biriken güneş etkisiyle, açık kahveden siyaha değişen renklerde oluşan lekeler.
• Postinflamatuvar lekeler: Yara, yanık, sivilce veya cilde yapılan bir işlem sonrasında kalan koyu lekeler.